Çankırı Valiliği ve Çankırı Karatekin Üniversitesi Bilim İletişim Ofisi koordinasyonunda 9 ile 12 Kasım 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen Muhtarlar Akademisi toplantısında Çankırı tarımının geleceği, iklim krizleri ve su yönetimi masaya yatırıldı. Gıda ve Tarım Meslek Yüksekokulu öğretim elemanı Dr. Öğr. Üyesi Bekir Cengil, toplantıda "Çankırı'da Yenilikçi Tarım, Su ve Gelecek" başlıklı bir sunum gerçekleştirdi.
Sunumuna "Toprağımız aynı; ama yağmurun ne zaman yağacağı, donun ne zaman vuracağı artık eskisi gibi değil" sözleriyle başlayan Bekir Cengil, konuşmasını su, iklim ve teknoloji olmak üzere üç anahtar kavram üzerine kurdu. Suyun tarımın en kıt girdisi, iklimin riskin kaynağı, teknolojinin ise bu riski yönetmenin aracı olduğunu belirten Cengil, amacının rakamların içinde kaybolmak değil, her muhtarın köyüne döndüğünde "Bunu bir deneyelim" diyebileceği birkaç fikri yanına koymak olduğunu ifade etti.
İklim değişikliğinin uzak bir çevre tartışması olmaktan çıkıp üreticinin gelirini doğrudan etkileyen bir gerçeğe dönüştüğünü vurgulayan Cengil, Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre 2025 yılında Türkiye'de yağışın uzun yıllar ortalamasının yüzde 27,6 altında kaldığını hatırlattı. Normalde 573 milimetre olması beklenen yağışın 415 milimetrede kaldığını, aynı yıl sıcaklığın da normalin 1,2 derece üzerinde seyrettiğini aktaran Cengil, 2025'in 1964'ten bu yana en kurak yıl olarak kayda geçtiğini bildirdi.
Bu tablonun tarladaki karşılığının ağır olduğunu belirten Cengil, TÜİK verilerine göre 2025'te zirai don nedeniyle kayısıda yaklaşık yüzde 74, elmada yaklaşık yüzde 48 üretim kaybı yaşandığını, ardından gelen kuraklığın arpada yüzde 26, buğdayda yüzde 14 düşüşe yol açtığını kaydetti. Buna karşılık büyük ölçüde sulanan şeker pancarında kayıp yüzde 2'de kalırken mısırda üretim arttı. Çankırı'dan verilen örnekler de bu dalgalanmayı açıkça gösterdi; Türkülere konu olan Eldivan kirazında 2025'te kuraklık ve zirai don nedeniyle hasat yapılamazken, 2026'da 350 ila 400 tonluk rekolte beklendiği açıklandı. Çankırı'nın içme suyunu karşılayan Güldürcek Barajı'nda ise doluluk oranının Ekim 2025'te yüzde 17 seviyesine gerilediği bilgisi paylaşıldı.
Çankırı'nın tarımsal yapısını da ayrıntılı olarak ele alan Cengil, ilin yaklaşık 240 bin hektar tarım alanı, 142 bin hektar çayır ve merası ile 195 bin hektar ormanı bulunduğunu aktardı. On bir ilçe ve 368 köyden oluşan ilde Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı 12 bin 284 çiftçi yer alırken, yaklaşık 51 bin hektar alanın her yıl nadasta beklediği ifade edildi. Çankırı, kavunda Türkiye üretiminin yüzde 3,8'ini, çeltikte ise yüzde 3,5'ini karşılıyor.
Sunumda Kızlaryolu Barajı'na da geniş yer ayrıldı. Kurşunlu'ya yaklaşık 7 kilometre mesafede yer alan Devrez Kızlaryolu Prof. Dr. Hasan Zuhuri Sarıkaya Barajı'nın temelden 92,5 metre yüksekliğinde olduğu ve yaklaşık 130 milyon metreküp su depolayacağı belirtildi. Barajın üç ilde toplam 143 bin 860 dekar alanı sulayacağı; bunun 58 bin 660 dekarının Çankırı'da, 60 bin 645 dekarının Çorum'da ve 24 bin 555 dekarının Kastamonu'da bulunduğu açıklandı.
Toplantının sonunda muhtarlara köy ölçeğinde envanter hazırlamak, kooperatifler aracılığıyla ortak yatırımlar yapmak, gençleri ve kadınları hibe programlarına yönlendirmek, örnek parseller kurmak ve TARSİM sigortasını yaygınlaştırmak olmak üzere beş somut adım önerildi.





